Safe filmi nerede çekildi? (Ve ben bunu neden İzmir trafiğinde düşünürken buldum?)
Bazı filmler vardır, izlersin ve bittiğinde aklında sadece “iyi filmdi” kalır. Bazıları vardır, “bu adam nasıl bu kadar hızlı koşuyor?” diye sorgulatır. Bir de bazıları var ki… film bitince Google’a şunu yazarsın: Safe filmi nerede çekildi?
Ben de tam olarak o üçüncü kategori insanıyım. Film bitiyor, Jason Statham yumruk atıyor, ben de salonda oturmuş “abi bu sahne Kadıköy’de çekilmiş olamaz mı ya?” diye hayal kuruyorum. Halbuki İzmir’de yaşıyorum ve en yakın aksiyonum Karşıyaka vapurunu kaçırmak.
Ama dur, önce konuyu düzgün açalım.
Safe filmi nerede çekildi? sorusunun kısa ama tatmin edici cevabı
Uzu takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “Safe Place hangi platformda” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız.
2012 yapımı Safe filmi büyük ölçüde Amerika Birleşik Devletleri’nde, özellikle New York City’de çekildi. Bunun yanında bazı sahneler Philadelphia çevresinde de çekimlerle desteklendi.
Yani filmde gördüğümüz o karanlık sokaklar, metro istasyonları, gece yarısı kovalamacaları… evet, hepsi “Amerikan şehir gerçekliği + hafif depresif ışıklandırma” karışımı.
Ama gel gör ki ben bunu öğrenene kadar kafamda başka senaryolar dönüyordu.
Ben ve Safe filmi: İzmirli bir insanın Hollywood’la imtihanı
Filmi izlerken bir sahnede Jason Statham metroda koşuyor. Ben otomatik olarak dedim ki:
“Bu kesin Taksim metrosu… biraz filtre atmışlar.”
Yanımda arkadaşım vardı, döndü dedi ki:
— “Kanka Taksim’de böyle boş metro görsen zaten devlet tatil ilan eder.”
Haklı.
Ama insan izlerken garip bir özgüven geliyor. Sanki dünya senin yaşadığın şehirden ibaretmiş gibi.
New York sokakları = İzmir Alsancak mı? (değil)
Safe filmi nerede çekildi sorusunun cevabını öğrendiğimde en çok kafamı kurcalayan şey şu oldu: New York sokakları neden bu kadar “koşmalık”?
Bizde Alsancak’ta koşsan en fazla simitçiye çarparsın. Orada adamlar koşuyor, silah var, mafya var, bir de üstüne çocuk dahi hikâyenin merkezinde.
Benim hayatım:
— “Otobüs geldi mi?”
— “Hayır.”
— “Tamam.”
Onların hayatı:
— “Bu çocuk kod biliyor.”
— “Onu bulmadan herkes ölecek.”
Aradaki fark biraz büyük.
Safe filminin çekildiği şehir: New York’un filmle ilişkisi
New York, sinema dünyasında zaten başlı başına bir karakter. Safe filmi de bundan bayağı faydalanıyor.
Manhattan: kaosun estetik hali
Filmdeki bazı sahneler Manhattan çevresinde çekilmiş. Orada zaten kamerayı nereye çevirsen ayrı bir hikâye var.
Ben Manhattan’ı ilk gördüğümde şunu düşündüm:
“Burası nasıl şehir ya, GPS bile depresyona girer.”
Safe filmi de tam olarak bunu kullanıyor. Dar sokaklar, kalabalık kalabalığın içinde kaybolan karakterler, sürekli bir “kaçış hali”.
Bizde kaçış:
— “Dolmuş kaçtı!”
— “Koş yetiş!”
Onlarda kaçış:
— “Organize suç örgütü peşimde.”
Metro sahneleri ve yeraltı dramı
Safe filmi nerede çekildi sorusunun en kritik cevabı aslında metro sahnelerinde gizli. New York metrosu, filmin en önemli atmosferlerinden biri.
Karanlık, biraz kirli, biraz da “burada her şey olabilir” hissi veriyor.
Ben İzmir metrosuna binince sadece şunu hissediyorum:
“Umarım klimayı açarlar.”
Onlar ise metroda:
— kovalamaca
— gizli buluşmalar
— dramatik yüzleşmeler
Ben:
— “Bu durak Karşıyaka mıydı ya?”
Philadelphia dokunuşu: biraz farklı bir enerji
Bunu da Okuyun: İş Bankası hangi bankalarla ortak çalışıyor ?
Film sadece New York’la sınırlı değil. Philadelphia taraflarında da çekim izleri var. Orada daha farklı bir şehir hissi var; daha geniş sokaklar, daha az “sıkışmışlık” hissi.
Ama yine de Safe filmi nerede çekildi sorusuna net cevap verirken New York ağırlıklı demek daha doğru olur.
Ben Philadelphia’yı düşününce aklıma sadece şu geliyor:
“Burası İzmir Bornova’nın Amerika versiyonu olabilir mi?”
Cevap: hayır, ama insan ister istemez benzetiyor.
Film mekânlarıyla hayat mekânlarımın çarpışması
Bir ara ciddi ciddi düşündüm: “Ben neden film izlerken mekân analizine giriyorum?”
Cevap basit: beynim boş duramıyor.
Mesela Safe filminde bir sahnede karakter bir binaya giriyor. Ben hemen:
— “Bu bina Alsancak Pasaport’a benziyor ama daha temiz.”
Sonra kendime kızıyorum:
“Sen neden her şeyi İzmir’e bağlıyorsun?”
Ama insanın referans noktası neresiysa oraya çekiyor.
İzmirli gözünden aksiyon filmi izlemek
İzmir’de büyümüş biri olarak aksiyon filmi izlemek biraz komik bir deneyim.
Çünkü bizde aksiyon şöyle:
— Trafikte sinyal vermeyen araç
— Simit kuyruğunda tartışma
— Sahilde martıya karşı mücadele
Safe filminde ise aksiyon:
— 20 kişiyle silahlı çatışma
— yeraltı örgütü
— sürekli kaçış planı
Ben:
— “Abi biraz abartı değil mi?”
Film:
— “Hayır.”
Jason Statham faktörü ve benim fiziksel gerçekliğim
Jason Statham gibi birini izleyince insan ister istemez kendini kıyaslıyor. Hata burada başlıyor.
Ben aynaya bakıyorum:
— “Bugün spor yapacaktım.”
— “Ama yarın da var.”
O ise filmde:
— 12 kişiyi etkisiz hale getiriyor
— koşuyor
— plan yapıyor
— bir de duygusal drama yaşıyor
Ben:
— “Bu akşam ne yesem?”
Safe filmi nerede çekildi sorusu bile bir süre sonra ikinci plana düşüyor, çünkü adamın fiziksel performansı seni zihinsel olarak eziyor.
New York’un film dili: Safe’in atmosferi
New York, Safe filminde sadece bir arka plan değil, neredeyse yaşayan bir organizma gibi.
Sokaklar sürekli hareket halinde. Kamera nereye dönse bir “hikâye yarım kalmış” hissi var.
Bu atmosfer, filmi sıradan bir aksiyon olmaktan çıkarıp biraz daha “gerilimli şehir hikâyesi”ne dönüştürüyor.
Ben bunu düşünürken aklıma İzmir geliyor.
İzmir:
— “Ben zaten rahat bir şehrim.”
New York:
— “Ben hikâye üretirim.”
Şehirlerin karakteri meselesi
Safe filmi nerede çekildi sorusu aslında sadece coğrafya sorusu değil, aynı zamanda atmosfer sorusu.
Çünkü New York’un verdiği hissi başka bir şehir kolay kolay veremiyor.
Ama yine de insan kendini tutamıyor:
“Acaba bu sahne Basmane’de çekilse nasıl olurdu?”
Cevap:
— muhtemelen 3 dakikada film biterdi.
Film sonrası boşluk: “Ben ne izledim şimdi?” hali
Safe filmi bittiğinde bende oluşan his şu oldu:
— “Güzel filmdi ama… neden bu kadar koştular?”
Sonra Google’a yazdım:
Safe filmi nerede çekildi?
Çünkü insan bazen sadece hikâyeyi değil, mekânı da anlamak istiyor. Mekânı anlayınca film biraz daha “gerçek” geliyor.
Ama dürüst olayım, çoğu zaman mesele gerçeklik değil. Sadece kafayı meşgul edecek yeni bir detay arıyoruz.
Son sahne değil ama son düşünce gibi
Safe filmi nerede çekildi sorusu aslında basit bir merak gibi başlıyor ama sonra insanı New York sokaklarına, metro tünellerine, hatta kendi hayatındaki “koşmayan aksiyonlara” kadar götürüyor.
Ben hâlâ bazen düşünüyorum:
Eğer bu film İzmir’de çekilseydi nasıl olurdu?
Muhtemelen:
— Kovalamaca yerine otobüs bekleme sahnesi
— Mafya yerine site yöneticisi
— Gerilim yerine “kart dolum cihazı çalışmıyor” krizi
Ama belki de en güzel tarafı bu. Her şehrin kendi filmi var zaten. New York’unki biraz daha hızlı, biraz daha gürültülü. İzmir’inki ise biraz daha yavaş ama içten.
Ve Safe filmi nerede çekildi sorusu da aslında bunu hatırlatıyor: hikâyeler değişiyor ama şehirler hep arka planda kendi karakterini oynuyor.